Nöbetçi Eczaneler
Hazırlayan: DOĞAN ERTAN
Yemeklerden sonra karında şişkinlik ve belirgin genişleme yaşanması birçok kişinin günlük yaşamını olumsuz etkileyen yaygın sağlık sorunları arasında yer alıyor. Anadolu Sağlık Merkezi Hastanesi Gastroenteroloji Uzmanı Prof. Dr. Melih Özel, bu durumun her zaman bağırsaklarda aşırı gaz birikmesiyle açıklanamayacağını ifade etti.
Prof. Dr. Özel, son yıllarda yapılan araştırmaların, bazı hastalarda yemek sonrası gelişen karın genişlemesinin diyafram ile karın ön duvarı kaslarının uyumsuz çalışmasından kaynaklanabileceğini ortaya koyduğunu söyledi. Tıpta “abdominofrenik dissinerji” olarak adlandırılan bu durumda, diyaframın aşağı doğru hareket ederken karın ön duvarı kaslarının yeterli desteği sağlayamadığını belirten Özel, bunun karın içindeki organların öne ve aşağı doğru yer değiştirmesine neden olabileceğini dile getirdi.
Gaz miktarı artmasa da karın büyüyebilir
Normal koşullarda diyafram ve karın kaslarının yemek sonrası oluşan hacim değişikliğine uyum içinde tepki verdiğini belirten Prof. Dr. Özel, abdominofrenik dissinerji geliştiğinde ise bu dengenin bozulduğunu kaydetti.
Görüntüleme çalışmalarında, bazı hastalarda karın çevresinde belirgin genişleme olmasına rağmen bağırsaklardaki toplam gaz miktarında önemli bir artış görülmediğine dikkat çeken Özel, bu nedenle şişkinliğin tamamının “fazla gaz” ile açıklanmasının doğru olmayabileceğini vurguladı.
Şikâyetler psikolojik değil
Prof. Dr. Melih Özel, bağırsakların dolgunluğa karşı hassasiyetinin, diyafram ile karın kasları arasındaki koordinasyon bozukluğunun ve stresin bu tabloyu etkileyebileceğini belirtti.
Ancak yaşanan şikâyetlerin hayal ürünü ya da yalnızca psikolojik nedenlere bağlı olmadığını ifade eden Özel, diyaframın aşağı doğru hareket etmesi ve karın duvarının öne çıkmasının uygun incelemelerle gösterilebilen gerçek fizyolojik değişiklikler olduğunu söyledi.
Hangi durumlarda doktora başvurulmalı?
Prof. Dr. Özel, her karın şişkinliğinin abdominofrenik dissinerjiden kaynaklanmadığını da hatırlatarak şu rahatsızlıkların da değerlendirilmesi gerektiğini belirtti:
- Kabızlık
- Laktoz ve bazı karbonhidratların emilim bozuklukları
- Çölyak hastalığı
- İrritabl bağırsak sendromu (IBS)
- Bağırsak mikrobiyotasındaki değişiklikler
- Daha nadir görülen organik hastalıklar
Özellikle yeni başlayan ve giderek artan karın şişkinliği, kilo kaybı, kansızlık, tekrarlayan kusma, dışkıda kan görülmesi veya gece uykudan uyandıran yakınmaların eşlik ettiği durumlarda vakit kaybetmeden bir sağlık kuruluşuna başvurulması gerektiği uyarısında bulundu.