Nöbetçi Eczaneler
DOĞAN ERTAN
Yeme-içme sektöründe tüketici sağlığını ve şeffaflığı ön plana çıkaran kritik bir uygulama hayata geçirildi. Temmuz ayı itibarıyla restoran, kafe ve yemekhanelerde, sunulan ürünlerin kalori, içerik ve alerjen bilgilerinin tüketicilere açıklanması zorunlu hale getirildi.
Şeffaflıkta Yeni Standartlar
Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından daha önce duyurulan düzenleme, toplu tüketim hizmeti veren tüm işletmeleri kapsayacak şekilde temmuz ayı itibarıyla yürürlüğe girdi. Bu yeni dönemle birlikte, işletmelerin sunduğu ürünlerin içerik, enerji (kalori) ve alerjen bilgileri artık müşterilerle paylaşılmak zorunda. Böylece tüketiciler, siparişlerini vermeden önce tüketecekleri gıdaların besin değerlerine dair ayrıntılı bilgiye erişebilecekler.
Bilgiye Erişim: Karekod veya Menü
İşletmeler, gerekli bilgileri menülerinde, dijital ekranlarında, broşürlerinde veya pano/duvar tahtalarında sergileyebilecekler. Bilgilerin karekod aracılığıyla sunulması durumunda ise işletmelerin tüketicilerin kolayca görebileceği bir noktaya, “Bu bilgilere karekod ile ulaşabilirsiniz. Karekod kullanamayan tüketiciler talep ederse bilgi kendilerine ayrıca sunulur” ibaresini içeren bir bilgilendirme notu asmaları zorunlu kılındı.
Hedef: Bilinçli Tercih ve Sağlık
Uygulamanın temel amacı, gıda alerjisi olan bireylerin, özel beslenme programı uygulayanların ve sağlık nedeniyle belirli gıdalardan kaçınan tüketicilerin daha güvenli seçimler yapmasını sağlamaktır. Bunun yanı sıra, tüketicilerin satın aldıkları ürünlerin besin değerlerini görerek sağlıklı beslenme konusunda farkındalıklarını artırmak hedefleniyor.
Sektörden Kritik Uyarı: “Yapay Zekâya Değil, Uzman Raporuna Güvenin”
Tüm Restoranlar ve Turizmciler Derneği (TÜRES) Genel Sekreteri Rıdvan Turşak, sektörün bu değişime hazırlandığını ve uygulamanın sadece yasal bir yükümlülük değil, tüketici güveni için bir zorunluluk olduğunu belirtti. Turşak, menüdeki bilgilerin hazırlanmasında yapay zekâ destekli analizlerin kullanılmaması gerektiği konusunda işletmeleri sert bir dille uyardı.
Turşak, konuyla ilgili şu ifadeleri kullandı: “Menülerde yer alacak besin değerleri ve alerjen bilgileri yapay zekâyla değil, diyetisyenler ve gıda mühendisleri gibi yetkin uzmanların hazırladığı bilimsel raporlarla belgelenmelidir. Denetim anında işletmelerin sunması gereken belgeler, yapay zekânın ürettiği tahminler değil, uzman analiz raporları olmalıdır”.
Yanlış Bilgilendirmeye Hukuki Yaptırım
İşletmelerin beyanlarının esas alınacağı sistemde, yanlış veya eksik bilgi verilmesinin ciddi hukuki sonuçları olacağı vurgulanıyor. Özellikle alerjen içermediği belirtilen bir ürünün aksi bir durum yaratması, işletmeleri doğrudan sorumlu kılacak.
Uygulama, 1 Temmuz itibarıyla birden fazla şubesi bulunan restoran ve kafelerde resmen başladı. 2027 yılının başından itibaren ise Türkiye genelindeki tüm yeme-içme işletmeleri bu kurallara uymakla yükümlü olacak.